ఆర్టీఐ అమలులో దేశవ్యాప్తంగా ఏకరూపత అవసరం: తెలంగాణ గవర్నర్

హైదరాబాద్, సెప్టెంబర్ 11 (సమాచార హక్కు) : సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) అమలులో దేశవ్యాప్తంగా మరింత ఏకరూపత తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని తెలంగాణ గవర్నర్ శివ ప్రతాప్ శుక్లా అన్నారు. హైదరాబాద్‌లోని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ స్టాఫ్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇండియా (ASCI)లో నిర్వహిస్తున్న రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సులో ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

‘ఆర్టీఐ అమలులో ఆపరేషనల్ యూనిఫార్మిటీ – సవాళ్లు, పరిష్కారాలు’ అనే అంశంపై తెలంగాణ సమాచార కమిషన్ ఆధ్వర్యంలో ఈ సదస్సు జరుగుతోంది. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 20 రాష్ట్రాల ప్రధాన సమాచార కమిషనర్లు, సమాచార కమిషనర్లు, న్యాయ నిపుణులు, మాజీ ఉన్నతాధికారులు, విధాన రూపకర్తలు, సీనియర్ పరిపాలనా అధికారులు ఇందులో పాల్గొంటున్నారు.

సెక్షన్ 4పై ప్రత్యేక దృష్టి

ప్రభుత్వ శాఖలు ప్రజలు ఆర్టీఐ దరఖాస్తు చేసుకున్న తర్వాత మాత్రమే సమాచారం ఇవ్వడం కాకుండా, ఆర్టీఐ చట్టంలోని సెక్షన్ 4 ప్రకారం ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని ముందుగానే ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలని గవర్నర్ సూచించారు. ఇలా చేస్తే ప్రజలు పదేపదే ఆర్టీఐ దరఖాస్తులు చేయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుందని చెప్పారు.

ప్రభుత్వ శాఖల వద్ద ఉన్న సమాచారం ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండేలా సమయానుకూలంగా, పారదర్శకంగా, సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా వెల్లడించడం పరిపాలనా వ్యవస్థ బాధ్యత అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

దరఖాస్తుల పరిష్కారం మాత్రమే కొలమానం కాదు

ఆర్టీఐ వ్యవస్థ పనితీరును ఎన్ని దరఖాస్తులు, అప్పీళ్లను పరిష్కరించారనే సంఖ్య ఆధారంగా మాత్రమే అంచనా వేయకూడదని శివ ప్రతాప్ శుక్లా అన్నారు. ఆర్టీఐ ద్వారా ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం ఎంత పెరిగింది అన్నదే అసలు ప్రమాణంగా ఉండాలని స్పష్టం చేశారు.

ఆర్టీఐలో సాంకేతికత వినియోగం

ఆర్టీఐ దరఖాస్తుల పరిష్కారాన్ని వేగవంతం చేసేందుకు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), డేటా అనలిటిక్స్, డిజిటల్ రికార్డు నిర్వహణ వంటి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని విస్తృతంగా వినియోగించాలని గవర్నర్ సూచించారు.

అయితే సాంకేతికత ప్రజలకు మరింత సులభంగా సమాచారాన్ని అందించేలా ఉండాలని, అది సమాచారాన్ని పొందడంలో కొత్త అడ్డంకులు సృష్టించకూడదని అన్నారు.

గ్రామీణ ప్రాంతాల ప్రజలకు మరింత చేరువ కావాలి

ఆర్టీఐ వ్యవస్థను గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల ప్రజలకు కూడా సులభంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని గవర్నర్ అన్నారు. మహిళలు, దివ్యాంగులు, బలహీన వర్గాలు కూడా తమ సమాచార హక్కును సులభంగా వినియోగించుకునేలా వ్యవస్థను మరింత పౌరస్నేహంగా మార్చాలని సూచించారు.

అలాగే దేశంలోని వివిధ సమాచార కమిషన్లు తమ ఉత్తమ విధానాలు, విజయవంతమైన అనుభవాలను పరస్పరం పంచుకోవాలని ఆయన సూచించారు. అధికారులు, పబ్లిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆఫీసర్లు (PIOలు), ఫస్ట్ అప్పిలేట్ అథారిటీలకు నిరంతర శిక్షణ అవసరమని పేర్కొన్నారు.

పెండింగ్ కేసుల తగ్గింపుపైనా చర్చ

సదస్సులో ఆర్టీఐ కేసుల పెండింగ్‌ను తగ్గించడం, దరఖాస్తులు మరియు అప్పీళ్లను సకాలంలో పరిష్కరించడం, సమర్థవంతమైన విచారణ విధానాలు, ఆర్టీఐ ప్రక్రియల డిజిటలైజేషన్, PIOలు మరియు ఫస్ట్ అప్పిలేట్ అథారిటీల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వంటి అంశాలపై చర్చలు జరుగుతున్నాయి.

ఆర్టీఐ చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేయకుండా చూడటంతో పాటు, చట్టబద్ధంగా సమాచారాన్ని కోరే పౌరుల హక్కులకు ఎలాంటి ఇబ్బంది కలగకుండా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని కూడా సదస్సు ప్రస్తావిస్తోంది.

ప్రజలకు సమాచారం అందించడం, ప్రభుత్వాన్ని జవాబుదారీగా ఉంచడం, పరిపాలనలో పారదర్శకతను పెంచడం అనే లక్ష్యాలతో ఆర్టీఐ వ్యవస్థను మరింత సమర్థవంతంగా తీర్చిదిద్దేందుకు హైదరాబాద్ సదస్సు కీలక వేదికగా మారింది.