బెంగళూరు, సెప్టెంబర్ 30 (సమాచార హక్కు): సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act) కింద సమాచారం ఇవ్వడంలో విఫలమైన పబ్లిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆఫీసర్లు (PIOs)పై తీసుకున్న చర్యలు, విధించిన జరిమానాల వివరాలను క్రమబద్ధంగా డిజిటల్ రూపంలో నిర్వహించి ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలని కర్ణాటక హైకోర్టు ఆదేశించింది. ఈ మేరకు జస్టిస్ సూరజ్ గోవిందరాజ్ సెప్టెంబర్ 23న కీలక ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
కర్ణాటక సమాచార కమిషన్ (KSIC)తో పాటు రాష్ట్రంలోని ప్రభుత్వ శాఖలు, సంబంధిత పబ్లిక్ అథారిటీల వద్ద RTI అమలుకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ప్రతి సంవత్సరం వారీగా ఒకే విధమైన ఫార్మాట్‌లో నమోదు చేయాలని కోర్టు సూచించింది. ముఖ్యంగా RTI నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన అధికారులపై విధించిన జరిమానాలు, జరిమానా వసూలు వివరాలు, క్రమశిక్షణ చర్యలకు చేసిన సిఫారసులు, వాటి స్థితి వంటి వివరాలను వ్యవస్థీకృతంగా భద్రపరచాలని పేర్కొంది.
ఫైళ్ల నుంచి ప్రతిసారీ సమాచారం సేకరించాల్సిన అవసరం లేదు
RTI అమలుకు సంబంధించిన సమాచారం ఇప్పటికే ప్రభుత్వ సంస్థల వద్ద ఉన్నప్పుడు, ప్రతి కొత్త RTI దరఖాస్తు వచ్చినప్పుడల్లా వేర్వేరు ఫైళ్లను పరిశీలించి సమాచారాన్ని మళ్లీ తయారు చేయడం సరైన విధానం కాదని హైకోర్టు పేర్కొంది.
సమాచారాన్ని మొదటి నుంచే డిజిటల్, క్రమబద్ధమైన విధానంలో నిర్వహిస్తే దాన్ని త్వరగా గుర్తించి ప్రజలకు అందించవచ్చని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. అవసరమైన సమాచారాన్ని సాధ్యమైనంత వరకు స్వచ్ఛందంగా (proactive disclosure) వెబ్‌సైట్లలో అందుబాటులో ఉంచాలని సూచించింది.
RTI అధికారులపై చర్యల వివరాలు
RTI Actలోని Section 20(1), 20(2) కింద PIOలపై జరిమానాలు, క్రమశిక్షణ చర్యలకు సంబంధించిన నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో సంవత్సరాల వారీగా:
- ఎన్ని జరిమానా కేసులు నమోదయ్యాయి
- ఎన్ని కేసుల్లో జరిమానా విధించారు
- ఎంత మొత్తం జరిమానా విధించారు
- ఎంత మొత్తం వసూలైంది
- ఎన్ని కేసుల్లో క్రమశిక్షణ చర్యలకు సిఫారసు చేశారు
- ఆ సిఫారసుల ప్రస్తుత పరిస్థితి ఏమిటి
వంటి వివరాలను ఒకే విధమైన ఫార్మాట్‌లో నమోదు చేయవచ్చని కోర్టు పేర్కొంది.
RTI దరఖాస్తుదారుడు కారణం చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు
ఈ కేసులో మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని కూడా హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. RTI Act Section 6(2) ప్రకారం ఒక వ్యక్తి సమాచారాన్ని ఎందుకు కోరుతున్నాడో చెప్పాల్సిన అవసరం లేదని కోర్టు పేర్కొంది.
సమాచారం కోరడానికి తనకు వ్యక్తిగత ప్రయోజనం ఉందని నిరూపించాల్సిన అవసరం కూడా దరఖాస్తుదారుడికి లేదని తెలిపింది. సంప్రదింపులకు అవసరమైన వివరాలు మినహా అదనపు వ్యక్తిగత వివరాలు లేదా సమాచారాన్ని కోరడానికి కారణం చెప్పాలని ఒత్తిడి చేయరాదని స్పష్టం చేసింది.
8 వారాల్లో చర్యలు
RTI అమలుకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించడానికి ఒకే విధమైన ఫార్మాట్‌ను ఎనిమిది వారాల్లో రూపొందించాలని కర్ణాటక సమాచార కమిషన్‌ను హైకోర్టు ఆదేశించింది.
అలాగే కర్ణాటక సమాచార కమిషన్ వెబ్‌సైట్‌లో RTI అమలు, అప్పీలు, ఫిర్యాదులు, జరిమానాలు, క్రమశిక్షణ చర్యలకు సంబంధించిన సమాచారానికి ప్రత్యేక విభాగం ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశించింది. ప్రభుత్వ శాఖలు, పబ్లిక్ అథారిటీల వెబ్‌సైట్లలో కూడా RTI అమలు/Proactive Disclosureకు ప్రత్యేక విభాగం ఉండాలని సూచించింది.
కేసు నేపథ్యం
ఈ ఆదేశాలు RTI కార్యకర్త రమేష్ బాబు ఎన్. దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై వచ్చాయి. RTI చట్టం కింద అధికారులపై విధించిన జరిమానాలు, తీసుకున్న చర్యలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఆయన కోరారు. ఆ సమాచారం కోరిన విధంగా ఒకే చోట నిర్వహించడం లేదనే కారణంతో సమాచారం ఇవ్వడంపై వివాదం ఏర్పడింది.
దీనిపై విచారణ జరిపిన హైకోర్టు, RTI అమలుకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ప్రభుత్వం క్రమబద్ధంగా నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని పరిశీలించి పిటిషనర్‌కు ఇవ్వాలని, ఇతర శాఖల నుంచి సేకరించాల్సిన సమాచారాన్ని కూడా నిర్ణీత సమయంలో అందించాలని ఆదేశించింది.