న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్ 15 (సమాచార హక్కు): పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ కలపడానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని కోరుతూ దాఖలైన RTI దరఖాస్తును సంబంధిత చమురు కంపెనీలకు నిర్ణీత గడువులోగా బదిలీ చేయడంలో జాప్యం చేసిన వ్యవహారంపై కేంద్ర సమాచార కమిషన్ (CIC) తీవ్రంగా స్పందించింది. దరఖాస్తును ఎందుకు సకాలంలో బదిలీ చేయలేదో వివరణాత్మకంగా తెలియజేయాలని పెట్రోలియం మరియు సహజవాయువు మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన సంబంధిత CPIOను ఆదేశించింది.
ఏమి కోరారు?
మనోజ్ కె. శర్మ అనే వ్యక్తి ఆగస్టు 11, 2025న RTI దరఖాస్తు దాఖలు చేశారు. అందులో పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ బ్లెండింగ్‌కు సంబంధించిన పలు వివరాలను కోరారు.
ప్రధానంగా—
- చమురు కంపెనీలు పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ కలపడం ఎప్పుడు ప్రారంభించాయి?
- పెట్రోల్‌లో ఎంత శాతం ఇథనాల్ కలుపుతున్నారు?
- ఎంత పరిమాణంలో ఇథనాల్‌ను కలుపుతున్నారు?
- వివిధ నగరాలు, పెట్రోల్ బంకుల్లో ఇథనాల్ పరిమాణం మారుతుందా?
- ఈ మార్పులకు సంబంధించిన నిబంధనలు, విధానాలు ఏమిటి?
- పెట్రోల్ బంక్ సిబ్బందికి ఇథనాల్ శాతం గురించి అవగాహన కల్పించేందుకు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారు?
- వినియోగదారులకు తాము కొనుగోలు చేస్తున్న పెట్రోల్‌లో ఉన్న ఇథనాల్ పరిమాణాన్ని తెలియజేస్తున్నారా?
అంతేకాకుండా, ఇథనాల్ మిశ్రమ పెట్రోల్‌పై ప్రభుత్వ విధానానికి ఆధారమైన శాస్త్రీయ, స్వతంత్ర, విశ్వసనీయ ఆధారాలు ఏమిటో కూడా దరఖాస్తుదారు ప్రశ్నించారు. ముఖ్యంగా 2010 నుంచి 2025 మధ్య తయారైన వాహనాలకు ఇథనాల్ మిశ్రమ పెట్రోల్ అనుకూలతకు సంబంధించిన ఆధారాలను కోరారు.
IOCL, BPCL, HPCLకు బదిలీ
RTI దరఖాస్తులోని మొదటి ఆరు అంశాలకు సంబంధించిన సమాచారం తమ వద్ద లేదని పేర్కొన్న పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ, ఆ అంశాలను RTI Act Section 6(3) కింద సంబంధిత చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలైన **Indian Oil Corporation Limited (IOCL), Bharat Petroleum Corporation Limited (BPCL), Hindustan Petroleum Corporation Limited (HPCL)**కు బదిలీ చేసింది.
ఏడో అంశానికి సంబంధించి మాత్రం Ethanol Blending in India 2020–25 Roadmapకు సంబంధించిన వెబ్ లింక్‌ను దరఖాస్తుదారుడికి అందించింది.
ఐదు రోజుల్లో బదిలీ చేయాల్సి ఉండగా ఆలస్యం
ఇక్కడే అసలు వివాదం మొదలైంది. సంబంధిత సమాచారాన్ని కలిగి ఉన్న మరో ప్రభుత్వ సంస్థకు RTI దరఖాస్తును బదిలీ చేయాల్సిన సందర్భంలో Section 6(3) ప్రకారం నిర్ణీత ఐదు రోజుల గడువును పాటించలేదని దరఖాస్తుదారు CIC దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
తరువాత సమాచారం అందించారా లేదా అన్నది మాత్రమే కాకుండా, దరఖాస్తును సంబంధిత ప్రజా అధికార సంస్థకు చట్టం నిర్దేశించిన సమయంలోనే బదిలీ చేశారా లేదా అన్నదే ప్రధాన అంశమని CIC పరిశీలించింది.
మంత్రిత్వ శాఖ ఇచ్చిన వివరణ
బదిలీలో ఎందుకు ఆలస్యం జరిగిందని CIC ప్రశ్నించగా, మంత్రిత్వ శాఖ కార్యాలయాన్ని శాస్త్రి భవన్ నుంచి కర్తవ్య భవన్‌కు మార్చడం, కంప్యూటర్ వ్యవస్థలను తరలించడంలో ఎదురైన సాంకేతిక సమస్యలు, అలాగే పార్లమెంట్ సమావేశాలు కొనసాగుతున్న పరిస్థితులను కారణాలుగా పేర్కొన్నట్లు నివేదికలో వెల్లడైంది.
అయితే ఈ కారణాల నేపథ్యంలోనే దరఖాస్తును నిర్ణీత సమయంలో బదిలీ చేయకపోవడంపై CIC సంబంధిత CPIO నుంచి స్పష్టమైన వివరణ కోరింది.
15 రోజుల్లో వివరణ ఇవ్వాలి
సెప్టెంబర్ 7, 2026న సమాచార కమిషనర్ ఖుష్వంత్ సింగ్ సేథి ఈ ఆదేశాలు జారీ చేశారు.
RTI దరఖాస్తును నిర్ణీత గడువులో సంబంధిత ప్రజా అధికార సంస్థకు బదిలీ చేయడంలో ఎందుకు విఫలమయ్యారో వివరణాత్మకంగా రాతపూర్వక వివరణను 15 రోజుల్లోగా కమిషన్‌కు సమర్పించాలని సంబంధిత CPIOను ఆదేశించారు. వివరణను పోస్టు ద్వారా పంపడంతో పాటు CIC ఆన్‌లైన్ కంప్లయన్స్ పోర్టల్‌లో కూడా అప్‌లోడ్ చేయాలని ఆదేశించారు.
RTI దరఖాస్తులపై కీలక సందేశం
ఈ కేసులో CIC దృష్టి కేవలం సమాచారాన్ని చివరకు అందించడంపైన కాకుండా, RTI చట్టం నిర్దేశించిన విధానపరమైన గడువులను ప్రభుత్వ అధికారులు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిందే అన్న అంశంపై పడింది.
సంబంధిత సమాచారం తమ వద్ద లేకపోతే దరఖాస్తును సరైన ప్రజా అధికార సంస్థకు చట్టబద్ధమైన గడువులో బదిలీ చేయాల్సిన బాధ్యత CPIOపై ఉంటుందని ఈ వ్యవహారం మరోసారి స్పష్టం చేసింది.