న్యూఢిల్లీ,సెప్టెంబర్ 16 (సమాచార హక్కు): ఢిల్లీలో కాలుష్య నియంత్రణ చర్యల కోసం వసూలు చేస్తున్న Environment Compensation Charge (ECC) నిధుల వినియోగంపై సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) ద్వారా కీలక వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఢిల్లీ ప్రభుత్వం వద్దకు చేరిన ECC నిధుల్లో పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు ఇంకా ఖర్చు చేయకుండా మిగిలి ఉన్నట్లు RTI సమాధానం వెల్లడించింది.
RTI ద్వారా అందిన వివరాల ప్రకారం, ఢిల్లీ ప్రభుత్వానికి ECC కింద ₹1,935.44 కోట్లు అందగా, ఇప్పటివరకు ₹781.51 కోట్లు మాత్రమే ఖర్చు చేసినట్లు సమాచారం. దీంతో సుమారు ₹1,153.93 కోట్లు ఇంకా వినియోగించకుండా మిగిలి ఉన్నాయి. అంటే ప్రభుత్వానికి అందిన మొత్తంలో దాదాపు 60 శాతం ఖర్చు కాలేదు.
ఎక్కువ మొత్తం ర్యాపిడ్ రైల్ ప్రాజెక్టుకే
RTIలో వెల్లడైన ఖర్చుల వివరాలను పరిశీలిస్తే, వినియోగించిన మొత్తంలో ప్రధాన భాగం ఢిల్లీ–మీరట్ RRTS ప్రాజెక్టుకు వెళ్లినట్లు తెలుస్తోంది.
NCRTCకి 2023 మేలో ₹500 కోట్లు మంజూరు చేసినట్లు సమాచారం. అంతకుముందు 2019 మార్చిలో ఇదే ప్రాజెక్టుకు మరో ₹265 కోట్లు విడుదల చేసినట్లు RTI ఆధారిత నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. మొత్తంగా RRTS ప్రాజెక్టుకు వెళ్లిన నిధులు ECC నుంచి చేసిన ఖర్చులో ప్రధాన భాగంగా ఉన్నాయి.
ECC ఎందుకు వసూలు చేస్తున్నారు?
ఢిల్లీలోకి ప్రవేశించే నిర్దిష్ట వాణిజ్య వాహనాలపై కాలుష్య నియంత్రణ లక్ష్యంతో Environment Compensation Charge విధించారు. ఈ మొత్తాన్ని కాలుష్యాన్ని తగ్గించే చర్యలు, సంబంధిత మౌలిక వసతులు, పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలకు ఉపయోగించాలనే ఉద్దేశంతో వసూలు చేస్తున్నారు.
2026లో ECC రేట్లను కూడా సవరించారు. కొత్త రేట్ల ప్రకారం లైట్ డ్యూటీ వాహనాలు, రెండు యాక్సిల్ ట్రక్కులకు ఒక్కో ప్రయాణానికి ₹2,000, మూడు యాక్సిల్ మరియు అంతకంటే భారీ వాహనాలకు ₹4,000 వరకు ఛార్జీ నిర్ణయించినట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
సుప్రీంకోర్టు కూడా నిధుల వినియోగంపై దృష్టి
ECC నిధులు వినియోగించకుండా మిగిలిపోవడంపై గతంలో సుప్రీంకోర్టు కూడా దృష్టి సారించింది. మిగిలిన మొత్తాన్ని దీర్ఘకాలిక కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలతో పాటు Commission for Air Quality Management (CAQM) సూచించిన చర్యలకు ఉపయోగించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించాలని ఢిల్లీ ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
RTIలో మరో ముఖ్యమైన అంశం
RTI ద్వారా వెలుగులోకి వచ్చిన వివరాల్లో వసూలైన మొత్తం మరియు ప్రభుత్వానికి జమ అయిన మొత్తం మధ్య తేడా కూడా కనిపిస్తోంది. ఒక నివేదిక ప్రకారం MCD 2015 నవంబర్ నుంచి 2026 ఏప్రిల్ వరకు ECCగా ₹2,247.66 కోట్లు వసూలు చేసినట్లు పేర్కొంది. అయితే ఢిల్లీ ప్రభుత్వ రవాణా శాఖకు అందిన మొత్తంగా RTI సమాధానంలో ₹1,935.44 కోట్లు చూపించబడినట్లు మరో నివేదిక వెల్లడించింది. ఈ రెండు గణాంకాలు వసూళ్లు, బదిలీ, జమ వివరాలు వేర్వేరు దశలను సూచించే అవకాశం ఉన్నందున వాటిని ఒకే మొత్తంగా పరిగణించకూడదు.
ఈ RTI వివరాలు వెలుగులోకి రావడంతో కాలుష్య నియంత్రణ పేరుతో వసూలు చేస్తున్న ECC నిధులను ఎంత మేరకు, ఏయే కార్యక్రమాలకు వినియోగిస్తున్నారు అనే అంశంపై మరింత పారదర్శకత అవసరమనే చర్చ మొదలైంది.
ఈ వివరాలు RTI కార్యకర్త అమిత్ గుప్తా దాఖలు చేసిన సమాచార హక్కు దరఖాస్తుకు అందిన సమాధానం.